Lancewadplan Logo

Werkdag Landbouw en Landschap

De Werkdag
De functie van het platteland verandert. Boeren zijn niet meer de enige belanghebbenden. Ook voor wonen en recre?ren wordt het platteland steeds belangrijker. Dat heeft gevolgen voor de perspectieven van de landbouw. Behoud en ontwikkeling van het cultuurlandschap heeft de toekomst, ook voor boeren. Al zullen de ontwikkelingskansen per bedrijf en per streek verschillen.

In hoeverre kunnen boeren bijdragen aan het onderhoud en beheer van het cultuurlandschap? En hoe is deze maatschappelijk gewenste dienstverlening inpasbaar in een rendabele, multifunctionele landbouwkundige bedrijfsvoering? Deze vragen stonden centraal op de werkdag ?Het Waddenlandschap als product van het boerenbedrijf?.

Waarom deze werkdag en hoe hangt de werkdag samen met andere initiatieven?
In het kader van de trilaterale samenwerking tussen Nederland, Duitsland en Denemarken over de Waddenzee zijn afspraken gemaakt over het beheer en gebruik van de Waddenzee en aangrenzende gebieden. Dit is het Wadden Sea Plan (WSP).

De internationaal gemaakte afspraken in het WSP zullen in 2008 worden herzien. Vooruitlopend op deze herziening verkent het internationale project LancewadPlan de mogelijkheden voor behoud en ontwikkeling van de landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten in de Waddenregio. Nederland heeft binnen dit project op zich genomen om de kansen in beeld te brengen die de landbouw - als economische drager en beheerder van het cultuurlandschap - kan bieden om hieraan bij te dragen.

Om tot praktische en uitvoerbare voorstellen te komen, is ervoor gekozen een ?werkdag? te organiseren voor en door de direct betrokkenen bij de ontwikkeling en het beheer van het agrarisch cultuurlandschap in de Waddenregio.

Beheers- en Ontwikkelingsplan Waddenzee
Tegelijkertijd wordt in Nederland door de Waddenprovincies, -gemeenten en het rijk uitwerking gegeven aan de pkb Waddenzee door het opstellen van een Beheers- en Ontwikkelingsplan Waddenzee. Ook hierin gaat het niet uitsluitend over de ontwikkeling en het beheer van de Waddenzee zelf, maar ook over de eilanden en de kustzone aan de vaste wal. Ook hierin zal aandacht worden besteed aan het beheer en de ontwikkeling van landschap en cultuurhistorie, als omgevingskwaliteit ?n als bron van economische benutting. Uiteraard zal het daarbij ook moeten gaan over de ontwikkelingsmogelijkheden en ?richtingen van de landbouw in het gebied.

Naar een landbouw met draagvlak
De landbouwsector heeft te maken met aanstaande veranderingen in het Europese landbouwbeleid (GLB) en bereidt zich voor op een meer marktconforme ?ontwikkelstrategie?. In verschillende delen van de Waddenregio zullen deze ontwikkelingen anders uitpakken. Met een diversiteit aan mogelijke gevolgen ? zowel kansen als dilemma?s - voor de kwaliteit van het cultuurlandschap.

Binnen de landbouwsector speelt in dit verband in toenemende mate de discussie hoe de sector zijn belang voor de Nederlandse samenleving beter kan uitdragen. Daarbij wordt gedacht aan zichtbare vormen van maatschappelijk belangrijk gevonden rollen, zoals het in de markt zetten van streekproducten, ecologische/biologische productie of andere ?verbrede? activiteiten als zorgboerderijen, het leveren van groene (beheers)diensten en het bieden van overnachtingsmogelijkheden. Ook het beheren van het cultuurlandschap kan hieraan bijdragen.

Lust of last
Met het oog op deze veranderingen wilde LancewadPlan tijdens de werkdag in beeld brengen welke mogelijkheden en kansen er worden onderkend door de agrarische sector om bij te dragen aan de maatschappelijk gewenste rol van beheerder van het cultuurlandschap. En hoe dit beheer in de bedrijfsvoering kan worden ingepast. Daarvoor lijkt het van belang dat de sector zich meer bewust wordt van het feit dat zij ??k producent is van het product ?landschap?, dat dit ?product? ook een economisch rendement voor de boer zelf kan hebben en dat het beheer van het landschap dus eerder als een lust dan als een last moet worden gezien. Op welke wijze dit kan, is tijdens de werkdag verkend. Daarbij zijn de regionaal verschillende ontwikkelingsperspectieven van de landbouw uiteraard betrokken.